تاریخچه بیلیارد

منشاء بیلیارد از یک بازی روی چمن بنام کریکت که در خلال قرن ۱۵ میلادی در شمال اروپا و فرانسه رایج بوده گرفته شده است. در آن زمان بیلیارد در مکانهای داخلی و مسقف روی میزهای چوبی با پارچه سبز رنگ شبیه چمن و باندهای ساده که دورتا دور لبه میز را فرا گرفته بود، بازی می شد. گوی ها بر اثر اصابت چوبهای بازی که شبیه عصا بودند روی میز حرکت میکردند. اصطلاح بیلیارد از زبان فرانسه و از لغت Billart به معنی میله چوبی یا Bille به معنی گوی یا توپ گرفته شده است. بیلیارد اولیه در قرن ۱۸ میلادی با دو توپ روی میزی با شش سوراخ و حلقه ای شبیه بازی کریکت و چوب کوچک عمودی بعنوان هدف بازی می شد. حلقه و چوب هدف بتدریج کنار گذاشته شدند و تنها توپ ها و سوراخ ها باقی ماندند. بیشتر این اطلاعات دربار? بیلیارد اولیه، از نقل قول ها و خاطرات خانواده های سلطنتی و دیگر اشراف زادگان آن زمان بدست آمده است. از اوایل قرن هجدهم میلادی بیلیارد بعنوان یک بازی اشرافی کاملا” شناخته شده بود اما مدارکی وجود دارد که نشان می دهد همه اقشار مردم از ابتدای شکل گیری آن به این بازی می پرداختند، بطوریکه شکسپیر در نمایشنامه های آنتونی و کلئوپاترا در قرن شانزدهم از آن نام می برد. بعد از قرن هجدهم مصادف با انقلاب صنعتی در اروپا، ساخت تجهیزات بیلیارد در انگلستان به سرعت پیشرفت کرد و هفتاد و پنج سال بعد اولین کتاب قانون بیلیارد در انگلستان به چاپ رسید. در سال ۱۸۲۳ سرچوب چرمی ( تیپ Tip ) برای چوبهای بازی ابداع شد. چوب دو تکه در سال ۱۸۲۹ ساخته شد. در سال ۱۸۳۵ از سنگ برای سطح میز استفاده شد. در سال ۱۸۴۵ باند میز بیلیارد لاستیکی شد. و بالاخره در سال ۱۸۵۰ میزهای بیلیارد به شکل رایج امروزی در آمدند. از سال ۱۷۷۰ تا ۱۹۲۰ بیلیارد انگلیسی عمده ترین شکل بازی بیلیارد در انگلستان بود که با ۳ توپ و ۶ سوراخ، روی میز مستطیلی شکل بزرگی بازی می شد. در قرن هجدهم طول میز بیلیارد دو برابر عرض آن بود، ولی تا قبل از آن میزها هیچ ابعاد ثابتی نداشتند. امروزه در انگلستان از نوعی بازی بیلیارد بنام اسنوکر که یک بازی پیچیده و با ۲۲ توپ به جای ۳ توپ و با همان تجهیزات بیلیارد است، استفاده می شود. اشتیاق انگلیسی ها برای بازی اسنوکر را می توان با تعصب و اشتیاق آمریکائی ها به بازی بیس بال مقایسه کرد. از این رو دلایل مسابقات هر روزه اسنوکر در انگلستان را می توان فهمید.