پیدایش اسنوکر

در سال های دور برای عموم پذیرفته شده بود که سرچشمه اسنوکر برمی گردد به آکادمی ارتش سلطنتی وولیچ (woolwich) جائیکه افسران توپخانه سلطنتی و مهندسین سلطنتی تربیت می شدند، زیرا یک دست نوشته بسیار واضح از قوانین اسنوکر در سال ۱۸۹۵ میلادی در آنجا یافت شده بود. در آن زمان کسی ادعائی در مورد ابداع و منشاء اسنوکر نداشت تا اینکه در سال ۱۹۳۰ نظریه های مختلفی از چگونگی شکل گیری اسنوکر بوجود آمد. بعنوان مثال یکی از آنها این بود که افسری بنام کلنل اسنوکر آنرا در هند ابداع نمود یا اینکه اولین قوانین اسنوکر توسط لرد کیچنر (Lord Kitchener) فرمانده کل نیروهای بریتانیا در هند و در اوتاکاموند (Ootacamund) نوشته شده است. دیگری این بود که در حدود سال ۱۸۸۷ میلادی در بخش کوچکی از جزیره ای بنام ونتنور(Ventnor) در آمریکا آقای دانفورد ریچاردسن (Mr. Dunford Richardson)، افسران آمریکایی را ملاقات کرد که مشغول بازی اسنوکربودند و آنها روش و قوانین بازی اسنوکر را به وی نشان دادند. اما آخرین نظریه از کامپتون مکنزی (Compton Mckenzie) در سال ۱۹۳۸ پذیرفته شد هر چند برخی معتقد بودند که آن دوراز واقعیت و سئوال برانگیز است. به هر حال شواهد و قرائنی موجود است که نشان میدهد اسنوکر در سال ۱۸۷۵ میلادی توسط کلنل سرنویل چمبرلین (Colonel sir Neville Chamberlan) در جبل پور (Jubbulpore) ابداع شد. شخصی که سالها قبل در میان ما بود و گفته ها و خاطرات او بطور واضح و شفاف موجود است. در آن هنگام سرنویل جوان یک ستوان درهنگ دونشیر(Devonshire) بود و بسیار مشتاق بود که تنوعی در بازی بلک پول (Black Pool) بدهد. این بازی در تمام بعدازظهرهای شرجی و کسل کننده روی میزهای بیلیاردی که درغذاخوری پادگان بود بازی می شد. او به این فکر افتاد که توپ های رنگی دیگری با ارزشهای متفاوت در بازی بیاورد و بتدریج این قانون به بازی اضافه شد. حتی در ابتدا توپ های آبی و قهوه ای وجود نداشت و بعدها این توپ ها نیز به بازی اضافه شدند. در واقع اسنوکر ترکیبی از بازی پیرامید و بلک پول است. نام اسنوکر نیز حکایت جالبی دارد؛ روزی در جبل پور یک ستوان توپخانه که درهنگ دونشیر انجام وظیفه می کرد درمیان صحبت هایش با چمبرلین جوان؛ دررابطه با اصطلاح اسنوکر که به دانشجویان سال اول دانشکده افسری وولیچ لقب می دادند، توضیح داد. لغت اسنوکر (Snooker) [ به معنی چیز بسیار زشت و کریه ] اصطلاحی بود که حتی پیش از تاسیس وولیچ یعنی سال ۱۷۴۱ به دانشجویان ترم اول دانشکده افسری که به تازگی ملحق می شدند، گفته می شد (مثل آشخور که به سربازان تازه وارد در ارتش ایران گفته می شود). سرنویل خود چنین نقل می کند که: ” برای من این واژه تازگی داشت ولی من بزودی فرصتی بدست آوردم که آنرا به بقیه توضیح دهم و احساسات جریحه دار شده آنها را التیام بخشم و آن هنگامی بود که در حین بازی یکی از افراد گروه ما موفق نشد توپ رنگی که نزدیک سوراخ (پاکت) بود را بزند (وارد پاکت کند)، در اینجا من برای اینکه او ضربه زشت و بدی زده بود خطاب به وی فریاد زدم: « اسنوکر» و افزودم که « در واقع همه ما اسنوکر باز هستیم». بنابراین خیلی متناسب شد که ما اسم بازی جدید را اسنوکر بگذاریم. این پیشنهاد با تائید و تشویق همه مورد قبول واقع شد و اسم بازی از آن به بعد اسنوکر نامیده شد. ” سرنویل چمبرلین در سال ۱۸۷۶ میلادی هنگ دونشیر را برای پیوستن به سوار نظام درهند مرکزی ترک کرد و بازی جدیدش را با خود برد. یک یا دو سال بعد جنگ افغانستان شروع شد. ژنرال ارشد واتسن (W.A Watson) که در آن زمان کلنل سوار نظام درهند مرکزی بود، بعدها در نامه ای به چمبرلین می نویسد: « من خاطرات شفافی از دوباره پیوستن شما در سال ۱۸۸۴ به سواره نظام دارم. شما به همراه خودت یک بازی داغ جدید که آنرا اسنوکر یا اسنوکرز می نامیدند، آوردید که در آن توپ های سیاه، صورتی، زرد و سبز وجود داشت. ما همگی متوجه شدیم که این بازی اختراع خود شما بود و ما خیلی زود با آن بازی انس گرفتیم». چمبرلین جوان توپ ها را در موقعیت سخت قرار می داد و خودش آنها را می زد. به هر حال شانس با او بود و بازی بزرگی که امروزه ما از آن لذت می بریم حاصل تلاش و تاکتیکهای پیچیده ای بود که او بوجود آورد. در سال ۱۸۸۱ وقتیکه ژنرال سر فردریک رابرتس (Sir Frederick Roberts) فرمانده کل ارتش شهر مدرس (Madras) درهند شد، چمبرلین چوب بلند اسنوکری برای خودش اختراع کرد و همراه رابرتس همه تابستان را به محلی در اوتاکاموند که مردم آنرا اوتی (ooty) می نامیدند می رفت. در آنجا افسران از پادگانهای بزرگی همچون بنگالور(Bangalore) و سکندرا(Secandderabad) و کشاورزان از میسور(Mysore) دورهم جمع می شدند و از بازی اسنوکر و کلوپ اوتی لذت می بردند. اتاق های بیلیارد کلوپ اوتی جایی بود که قوانین بازی اسنوکر وضع و از آنجا منتشر شد. طی سال های دهه ۱۸۸۰ میلادی شایعاتی درباره ابداع یک بازی جدید بیلیارد درهندوستان به انگلستان رسید. یک شب در بهار ۱۸۸۴ میلادی بعد از مهمانی تیراندازی که در کلکته به افتخار مهاراجه کوچ بهار(CoochBehar) برگزارشده بود؛ سرنویل چمبرلین به یک بیلیارد باز حرفه ای بنام جان رابرتس (John Roberts) که از انگلستان برای تدریس آمده بود معرفی می گردد. جان رابرتس به مهاراجه می گوید که در انگلستان از وی درخواست شده که قوانین بازی جدیدی که اسنوکر نام دارد را فراهم کند و مهاراجه سرنویل چمبرلین را بعنوان مخترع اسنوکر و بهترین کسی که میتواند اطلاعات کامل از اصول و قواعد بازی اسنوکر را بدهد معرفی می کند. در سال ۱۸۸۵ میلادی جان رابرتس بازی جدید بیلیارد را که در آن زمان اسنوکر پول نامیده می شد از هند به انگلستان می برد. بدین ترتیب اسنوکر به انگلستان و از آنجا به کشورهای دیگر راه پیدا می کند تا اینکه اولین دوره مسابقات آماتور اسنوکر در سال ۱۹۱۶ میلادی برگزار شد. همچنین در سال ۱۹۲۷ میلادی اولین دوره مسابقات حرفه ای اسنوکر به همت جو دیویس (Joe Davis) برگزار گردید؛ و تا کنون همه ساله این مسابقات بطور مرتب برگزار می گردد. خود جو دیویس از سال ۱۹۲۷ تا ۱۹۴۶ قهرمان مسابقات جهانی بود و پس از پیروزی در مسابقات ۱۹۴۶ از دور مسابقات کنار رفت [ پس از وی برادرش فرد دیویس و والتر دونالدسون قهرمانان مسابقات بودند. در سال ۱۹۵۷ جان پولمن صاحب عنوان قهرمانی شد و این مقام را تا سال ۱۹۶۸ حفظ کرد. از سال ۱۹۶۹ به بعد نسل جوانترها وارد مسابقات جهانی اسنوکر شدند که تا امروزحضور دارند ]. پس از ۶۰ سال یعنی در سال ۱۹۳۵ سرنویل چمبرلین در سن ۸۴ سالگی پس از دریافت گواهی از افسران ارشد خود و به شهادت افسران همدوره اش و جمع آوری مدارک و شواهد مختلف نشان داد که بازی اسنوکر توسط وی و در آکادمی ارتش سلطنتی وولیچ ابداع شده است.